Joanna Gostkowska:

Opinie ekspertów

Miałem przyjemność być promotorem pracy dyplomowej Pani Joanny Gostkowskiej na studiach na kierunku etnologia na Uniwersytecie Gdańskim pod tytułem Miejsce i funkcja muzyki tradycyjnej w życiu Kaszubów od II poł. XIX w. do II poł. XX w. którą obroniła z bardzo dobrym wynikiem w roku 2015.

Od tego czasu bardzo sobie cenię jej działalność naukowo-muzyczno-edukacyjną na rzecz kultury tradycyjnej Pomorza, a w szczególności Kaszub. Pani Gostkowska wyróżnia się niezwykłą pasją i zaangażowaniem w promowanie i dokumentowanie polskiej muzyki tradycyjnej niematerialnego dziedzictwa kulturowego, łącząc wiedzę teoretyczną z praktyką badawczą i artystycznymi umiejętnościami. Jej zdolność do nawiązywania kontaktów z lokalnymi społecznościami sprawiają, że jej badania i działania są bardzo rzetelne, spełniające wysokie standardy naukowe, a przy tym pełne szacunku dla badanej kultury, budując przy tym prawdziwe „mosty” międzypokoleniowe między starszymi muzykami a nowymi adeptami tej sztuki.

W mojej opinii, Joanna Gostkowska, jak mało która osoba w Trójmieście przyczynia się do ocalenia od zapomnienia muzyki tradycyjnej zarówno Kaszub jak innych regionów Pomorza. Działa od lat w „Stowarzyszeniu Trójwiejska”, prowadzi wiele projektów edukacyjnych i animacyjnych, współtworzy zespoły muzyczne i taneczne, które zdobywają uznanie i nagrody na przeglądach ogólnopolskich. Dzięki temu ma bardzo dobre osiągnięcia w zakresie popularyzacji muzyki tradycyjnej (m.in. organizacja wydarzeń, działalność artystyczna, warsztaty, prelekcje). Bardzo dobrze odnajduje się we współpracy z różnorodnymi środowiskami – zarówno akademickimi, jak i pozanaukowymi. Jestem przekonany, że jej działalność ma naprawdę duży wpływ na kondycję i jakość dziedziny, którą się zajmuje.

dr hab. Tarzycjusz Buliński, prof. UG
Dyrektor Instytutu Antropologii, Uniwersytet Gdański

„Pani Joanna Gostkowska od ukończenia studiów etnologicznych na Uniwersytecie Gdańskim współpracuje z Instytutem Antropologii UG. Od lat gromadzi nagrania i zapisy nutowe kaszubskich pieśni, starając się dotrzeć do najstarszych, najmniej przetworzonych, a następnie przedstawia je w autorskiej wersji wokalnej. Jako jedyna odtwarza tradycyjne pieśni kaszubskie różniące się bardzo od tych wykonywanych przez licznie działające w regionie chóry i zespoły folklorystyczne. Jej ukierunkowanie na poszukiwanie i odtwarzanie dawnych pieśni spowodowało, iż zapoczątkowała nowy etap w dziejach muzyki kaszubskiej.

Wyniki swoich dociekań dotyczących tradycji muzycznej i śpiewaczej Kaszub, a także działania na innych polach (taniec) prezentuje na spotkaniach ze studentami etnologii. Odkrywa i popularyzuje nieznane oblicze kultury muzycznej tego regionu. Do swojej działalności podchodzi z wielkim zaangażowaniem i profesjonalizmem. Potwierdzeniem Jej osiągnięć są liczne nagrody i wyróżnienia. Za najważniejszą uważam II nagrodę na 53 Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu. (…)”

dr hab. Anna Kwaśniewska, prof. UG
Instytut Antropologii, Uniwersytet Gdański

Joannę znam ze wspólnych projektów teatralnych i etnograficznych. Zajmowanie się sztuką, która sięga korzeniami do tradycji ludowej, ale jest przemiksowana przez współczesne spojrzenie i nowoczesne trendy – to nasz wspólny mianownik. Ocalić to, co najlepsze na Kaszubach – tak, sprawdzić, jak ocalone działa dzisiaj i podyskutować o tym – jak najbardziej, pokazać, obronić i dać wartość kobiecej tożsamości – oto ważne, wyznaczające drogę twórczą Gostkowskiej elementy. Głos Aśki w sprawie sztuki jest czysty, tak samo jak ten, którym śpiewa stare pieśni. Jestem pod dużym wrażeniem tego, co robi i po jej udziale w „Rodzanicach”, spektaklu napisanym na fragmentach mojej powieści wiem, że zadania, których się artystka podejmuje, zaskoczą Państwa efektem i wielką, piękną siłą kreacji.

Barbara Piórkowska
pisarka, poetka, kierowniczka literacka Teatru Gdynia Główna

Muzyka w wykonaniu Joanny Gostkowskiej i zespołu Drëszë towarzyszy nam podczas różnych wydarzeń w Muzeum Kaszubskim w Kartuzach. Jest niezwykła, bo sięga do źródeł. Pokazuje nam prawdziwą duszę Regionu. Dostarcza nam mnóstwa wrażeń artystycznych, wzrusza i bawi.

Pani Joanna od lat gromadzi nagrania, zapisy nutowe tradycyjnych kaszubskich pieśni. Tę zapomnianą dziś stronę Regionu, która przez lata została modyfikowana i zmieniana, stara się pokazywać szerokiej publiczności. Jesteśmy Jej za to ogromnie wdzięczni. Wraz z czwórką utalentowanych przyjaciół zaprasza nas do świata kaszubskich pieśni tradycyjnych dając im nową odsłonę. Odczarowuje muzykę ludową, przywraca jej znaczenie i popularyzuje. W imieniu własnym jak i Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach z całego serca za to dziękuję!

Barbara Kąkol
Dyrektor Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach

Pierwszy mój kontakt z Joanną miał miejsce, gdy pracowałem nad wydaniem płyty Cassubia Incognita. Już wówczas była zauroczona pracą nad eksploracją kaszubskiej źródłowej spuścizny muzycznej. Joanna jest skarbem kaszubskiej kultury, ponieważ poza odnajdywaniem jej muzycznych źródeł kultury poddaje je arcyciekawej twórczej adaptacji do współczesności. Nie gubi przy tym – a wręcz dobitnie, ale z pokorą podkreśla – tych wartości, które są w niej najistotniejsze. Jako solistka zachwyciła jurorów Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu w 2019 r. Natomiast jako liderka zespołu Drёszё dba o wartość przekazu i nieustanny rozwój artystyczny tej formacji. Dowodem tego jest m.in. nagroda dla zespołu podczas Festiwalu Cassubia Cantat 2023, którą muzycy otrzymali za „oryginalność, lekkość aranżacyjną, zabawę formą, świetne wykonawstwo, pomysłowość oraz głęboką świadomość wykorzystywanych tekstów”. Jestem przekonany, że Joanna jeszcze niejednym nas zachwyci i zauroczy. Bardzo sobie cenię naszą współpracę!

Jaromir Szroeder
kierownik Działu Etnograficznego Muzeum Zachodniokaszubskiego w Bytowie, dr nauk humanistycznych, działacz społeczny, popularyzator kultury kaszubskiej, instruktor teatralny, animator kultury, muzyk

Z panią Joanna Gostkowską Państwowe Policealne Studium Wokalno–Aktorskie im. Danuty Baduszkowej miało przyjemność współpracować do tej pory dwukrotnie.  W 2018 r. podczas realizacji spektaklu dyplomowego „Wesele” Wyspiańskiego w reż. Macieja Konopińskiego oraz w 2022 r. podczas realizacji spektaklu dyplomowego z piosenki aktorskiej „Gruski pospadały” w reż. Piotra Biedronia. Spektakle miały swoje premiery na Scenie Kameralnej Teatru muzycznego w Gdyni. Warsztaty prowadzone przez panią Joannę były nie tyle ze znajomością rzeczy, ale przede wszystkim z wielką pasją i dużym zaangażowaniem.  Ponad to obie te współprace należały do wielkiej przyjemności i pozwoliły naszym studentom na zdobycie nie tylko wiedzy, ale i umiejętności wykonawczych w technice śpiewu białego, co niewątpliwie miało wpływ na bardzo dobry odbiór spektakli nie tylko przez komisją, ale w głównej mierze przez widzów. (…)

Marek Kaczanowski
Dyrektor Państwowego Policelanego Studium Wokalno - Aktorskiego im. D. Baduszkowej

Z dużym zaciekawieniem wysłuchałam nowej płyty zespołu „Drëszë”, opatrzonej pomysłowym (i jakże pojemnym) tytułem: Wundertuta. Niczym ów przysłowiowy rożek obfitości, wręczany dzieciom u początku ich kariery szkolnej, płytowa Wundertuta mieści w sobie wiele muzycznych niespodzianek, podanych w sposób nader wysmakowany (włącznie z udaną stroną graficzną).

Bardzo podobał mi się układ – zarówno pod względem zróżnicowania utworów względem siebie, jak i ukazanie w nich „historii pewnej znajomości”. Nie lada sztuką jest stworzenie w albumie pewnej repertuarowej fabuły, a tu ją szczęśliwie znalazłam – począwszy od historii poznania, różne perypetie prowadzące jednak finalnie do ślubu, wesela i wymowne post scriptum w postaci pieśni „tego odtrąconego”.

Zwracają uwagę świetne solówki Jakuba Klemensiewicza zarówno na klarnecie, jak i saksofonie, pomysłowe, pięknie łączące się z partią wokalną. Michał Mantaj dzielnie sekunduje koledze na akordeonie, w przypływie tęsknoty zamienianym na fortepian (wyborne te preparacje we wstępie do Gdze je nasz tatk). Hubert Połoniewicz tak subtelnie towarzyszy solistce na gęślach gdańskich (Pòd bòrã chòjna stojała), że aż chciałoby się pozostać w wyczarowanym przezeń pastelowym, odrealnionym świecie. Słuchając zaś przekonujących chórków rozochoconej kompanii nasuwa się jednoznaczna konstatacja na temat niemałych chyba doświadczeń weselnych męskiej części zespołu? Za sprawą niskiego, ciepłego Joanny Gostkowskiej przekaz znanych kaszubskich pieśni ludowych nabiera dodatkowych walorów. Niemały wpływ ma na to wyśmienita dykcja solistki i jej wrażliwość fonemiczna.

Jeśli miałabym wyróżnić utwory, które podobały mi się w sposób szczególny, wymieniłabym Drobną rutkã sa jem (nie za smutną, co godne podkreślenia, ale to chyba też poprzez wyższą, jaśniejszą tonację), brawurową Zarôzka ju z rënaMarëszónka.

Powyższy ranking zdradza me niespełnione marzenie o uczestnictwie w dawnym kaszubskim weselu. Powtórzę za Kamieńskim, że trzeba było urodzić się tych parę dziesięcioleci wcześniej, aby „uchwycić twórczość ludową na gorącym uczynku”. Cóż, nie udało się, ale słuchając płyty Wundertuta żal ten jest już jakby nieco mniejszy…

prof. dr hab. Witosława Frankowska
etnomuzykolog, kompozytorka, kameralistka, pracownik naukowa w Akademii Muzycznej w Gdańsku

Joanna Gostkowska z Gdańska (…) Działalność artystyczna Joanny Gostkowskiej nadała tym pieśniom nowy blask. Wyszukuje ona najbardziej oryginalne pieśni kaszubskie, niemal zapomniane, o pięknym brzmieniu i oryginalnych tekstach. Poprzez piękne, w pełni profesjonalne wykonanie, J. Gostkowska ożywia te pieśni, wnosząc do kultury kaszubskiej i polskiej przyćmioną nieco dawną twórczość ukazując jej wspaniałą wartość i ożywczą materię do wciąż powstającej nowej twórczości muzycznej Kaszub. Jest obecnie najbardziej znaną wokalistką Kaszub sięgającą wyłącznie do muzyki źródeł tego regionu.

dr Eugeniusz Pryczkowski
Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskiego, Oddział w Baninie

PODZIĘKOWANIE
W imieniu Katedry Dyrygentury Chóralnej i Oratoryjno-Kantatowej oraz Kota Artystyczno-Naukowego Dyrygentury Chóralnej i Oratoryjno-Kantatowej Synergia” pragnę wyrazić serdeczne podziękowania i złożyć gorące gratulacje za przeprowadzenie niezwykle interesujących i wartościowych warsztatów śpiewu tradycyjnego.
Pani imponujące doświadczenie w krzewieniu wiedzy o muzyce tradycyjnej oraz umiejętność bezpośredniego łączenia teorii z praktyką umożliwiły studentom Akademii Muzycznej rozwój kompetencji wokalnych, odkrywanie możliwości własnego głosu, a także uzupełnienie klasycznego wykształcenia pokonywanie własnych barier – wszystko to w atmosferze otwartości i wzajemnego szacunku.
Wierzę, że inspiracje płynące z piękna poznanych pieśni ludowych przyczynią się do głębszego zainteresowania kulturą tradycyjną oraz poszerzenia jej postrzegania wśród młodych artystów. Za możliwość czerpania u źródeł i sięgania do naszych polskich korzeni – serdecznie dziękujemy!
Mam nadzieje, że współpraca z Panią będzie mogła rozwijać się również w przyszłości. Życzę wielu sukcesów i satysfakcji w pracy zawodowej.

Z wyrazami szacunku, dr hab. Anna Borkowicz

dr hab. Anna Borkowicz
Akademia Muzyczna w Gdańsku